Οι 9 τύποι της μη λεκτικής επικοινωνίας.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, ένα σημαντικό μερίδιο της επικοινωνίας δεν πραγματοποιείται με την ομιλία. Καθημερινά ανταποκρινόμαστε σε χιλιάδες μη λεκτικές νύξεις και συμπεριφορές, όπως στάσεις του σώματος, εκφράσεις στο πρόσωπο, χειρονομίες και τόνους της φωνής. Από τη χειραψία μας μέχρι το στυλ των μαλλιών μας, οι μη λεκτικές λεπτομέρειες της συμπεριφοράς μας, αποκαλύπτουν τον πραγματικό μας εαυτό και πως επιδρά στις σχέσεις του με τους άλλους ανθρώπους.

Η επιστημονική έρευνα της μη λεκτικής επικοινωνίας ξεκίνησε το 1872 και τη δημοσίευση του βιβλίου του Charles Darvin «Οι εκφράσεις των συναισθημάτων στους ανθρώπους και τα ζώα». Έκτοτε, πολλές έρευνες έγιναν και γίνονται στον άξονα της αναγνώρισης των ιδιαίτερων τύπων, επιδράσεων και εκφράσεων της μη λεκτικής επικοινωνίας, αναγνωρίζοντας τελικά 9 διαφορετικούς τύπους, με τους οποίους μπορεί να επικοινωνεί ο άνθρωπος χωρίς ή παράλληλα με την ομιλία του.

Η κατανόηση των τύπων της μη λεκτικής επικοινωνίας είναι απαραίτητη για την καλύτερη κατανόηση των συνομιλητών μας και του ίδιου μας του εαυτού, ακόμα και για την διαχείριση των συναισθημάτων μας.

Οι τύποι της μη λεκτικής επικοινωνίας είναι:

1. Εκφράσεις του προσώπου. 

Οι προσωπικές εκφράσεις είναι ένα τεράστιο κομμάτι της μη λεκτικής επικοινωνίας. Σκεφτείτε: πόσες πληροφορίες μεταφέρονται μέσω ενός χαμόγελου ή μια συνοφρύωσης; Η εικόνα ενός προσώπου είναι συχνά το πρώτο πράγμα που βλέπουμε, ακόμα και προτού ακούσουμε το τι έχει να μας πει. Επισημαίνεται, ότι παρόλο που η μη λεκτική επικοινωνία και συμπεριφορά αλλάζει από κουλτούρα σε κουλτούρα, οι προσωπικές εκφράσεις για τη χαρά, τη λύπη, το θυμό και το φόβο παραμένουν ίδιες σε όλο τον κόσμο.

2. Χειρονομίες.

Οι συνειδητές κινήσεις και τα σινιάλα είναι ένας σημαντικός τρόπος για τη μεταφορά μηνυμάτων χωρίς λέξεις. Οι πιο συνηθισμένες κινήσεις περιλαμβάνουν κουνήματα των χεριών, δείξιμο ή δάκτυλα για αρίθμηση. Κάποιες χειρονομίες διαφοροποιούνται ανάλογα την κουλτούρα, ενώ κάποιες άλλες σχετίζονται με διάφορα επαγγέλματα, όπως του χρηματιστή ή του δικηγόρου.

3. Ο τόνος της φωνής.


Ο τόνος της φωνής ανήκει στη φωνητική επικοινωνία, που διαχωρίζεται όμως από την πραγματική γλώσσα. Περιλαμβάνει παράγοντες όπως ο τόνος , η ένταση, σίγαση, το βάθος. Δείτε πως αλλάζει η ουσία μιας φράσης όταν αλλάζει ο τόνος. Όταν φωνάζουμε οι ακροατές νοιώθουν αποδοχή και ενθουσιασμό. Αν πούμε τις ίδιες λέξεις διστάζοντας, τότε οι ακροατές νοιώθουν απόρριψη και έλλειψη ενδιαφέροντος. Αν για παράδειγμα, σας απαντήσει κάποιος στην ερώτησή σας ότι είναι καλά φωνάζοντας, τότε μάλλον δεν είναι και τόσο καλά!

4. Η γλώσσα του σώματος.

Η στάση και οι κινήσεις του σώματος είναι επίσης πολύ σημαντικοί παράγοντες στη μεταφορά πληροφοριών κατά την επικοινωνία. Η έρευνα για τη γλώσσα του σώματος έχει ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’70, ασχολούμενη κυρίως με την ερμηνεία στάσεων, όπως το σταύρωμα των χεριών ή των ποδιών. Καθώς αυτές οι μη λεκτικές συμπεριφορές υποδεικνύουν αισθήματα και συμπεριφορές, φαίνεται ότι η γλώσσα του σώματος είναι ακόμα πιο σημαντική και ουσιαστική από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.


5. Το ανθρώπινο περιβάλλον.

Οι άνθρωποι συχνά αναφέρονται στην ανάγκη τους για «προσωπικό χώρο», ένα πολύ σημαντικό στοιχείο στην μη προφορική επικοινωνία. Η απόσταση που χρειαζόμαστε ανάμεσα στους ανθρώπους, δείχνει το πόσο κοντά νοιώθουμε σ’ αυτούς και εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως: κοινωνικοί κανόνες, πολιτισμικοί παράγοντες, προσωπικά χαρακτηριστικά, οικειότητα κ.ά. Έτσι όταν μιλάμε σε ένα κοινό, η απόστασή που διατηρούμε είναι περίπου 3 – 4 μέτρα, ενώ όταν μιλάμε σε ένα πρόσωπο η απόσταση μειώνεται στο 0,5 – 1,5 μέτρα.

6. Το βλέμμα.

Τα μάτια έχουν ένα σημαντικό ρόλο στην μη λεκτική επικοινωνία και το να ατενίζεις, ή να κοιτάς έντονα ή ακόμα και να κλείνεις το μάτι, αποτελούν ιδιαίτερες συμπεριφορές. Όταν οι άνθρωποι συναντούν ανθρώπους ή πράγματα που τους αρέσουν, τα μάτια τους ανοιγοκλείνουν και οι κόρες διαστέλλονται. Το να κοιτάς τους άλλους μπορεί να υποδεικνύει πολλά συναισθήματα, όπως εχθρότητα, ενδιαφέρον ή έλξη. Επίσης είναι πολύ σημαντική η δυνατότητα διάγνωσης του ψέματος διαμέσου των ματιών. Όταν κάποιος σε κοιτά στα μάτια, συνήθως λέει την αλήθεια, ενώ στην περίπτωση που το αποφεύγει, ίσως ψεύδεται.

7. Άγγιγμα.

Μία άλλη μη λεκτική επικοινωνία είναι το άγγιγμα, ένα αντικείμενο μεγάλης έρευνας, ιδιαίτερα στα παιδιά, αφού αποδείχθηκε ότι έχει μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη των συναισθημάτων τους και των ικανοτήτων τους. Από την άλλη, ο τρόπος που αγγίζουν οι μεγάλοι υποδεικνύει την κοινωνική τους θέση και την ισχύ τους. Έτσι τα άτομα με μεγάλη ισχύ και κύρος, νοιώθουν πιο άνετα με ανθρώπους εντός του προσωπικού τους διαστήματος, από ότι άτομα με λιγότερη ισχύ. Επίσης μεγάλη σημασία έχει και το φύλο. Οι γυναίκες χρησιμοποιούν το άγγιγμα περισσότερο για να εκφράσουν ενδιαφέρον και φροντίδα, ενώ οι άντρες για διεκδίκηση και έλεγχο.

8. Εμφάνιση.


Η επιλογή των ρούχων, των χρωμάτων, του στυλ των μαλλιών και άλλων παραγόντων επηρεάζει σημαντικά την εμφάνιση, έναν επίσης πολύ σημαντικό παράγοντα της μη λεκτικής επικοινωνίας. Κάθε χρώμα εκφράζει διαφορετικές διαθέσεις, ενώ συνολικά η εμφάνιση μπορεί να υποδεικνύει κρίσεις, στάσεις, ερμηνείες. Απλώς σκεφτείτε τι σκέπτεστε όταν βλέπετε την εμφάνιση κάποιου. Η εμφάνιση είναι άλλωστε, αυτή που διαμορφώνει σημαντικά και την πρώτη εντύπωση, που είναι πολύ σημαντική. Η εμφάνιση έχει μεγάλη σημασία -σύμφωνα με σχετικές έρευνες- για το πώς οι άνθρωποι γίνονται αντιληπτοί από τους άλλους και για το οικονομικό τους και κοινωνικό τους επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι δικηγόροι, από τους οποίους οι πιο καλοντυμένοι κερδίζουν 15% περισσότερα χρήματα!

9. Αντικείμενα.

Αντικείμενα και εικόνες μπορούν επίσης να αποτελέσουν μέσα μη λεκτικής επικοινωνίας. Για παράδειγμα μία εικόνα που χρησιμοποιείς σε social media, για το προφίλ σου, σημαίνει πολλά για σένα και την προσωπικότητά σου. Εξάλλου, ένα μπαστούνι, ένα κομπολόι, μία στολή, ή ένα στηθοσκόπιο, είναι παραδείγματα αντικειμένων, που μπορούν να έχουν ουσιώδεις και ποικίλες ερμηνείες για τους άλλους.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να έχουμε επίγνωση των παραγόντων που μετέχουν της επικοινωνίας, ως καθημερινής δραστηριότητας κάθε επιπέδου, είτε αυτό αφορά στην προσωπική ζωή, είτε στην κοινωνική ή την εργασιακή. Η περαιτέρω μάθηση και εξάσκηση στην ικανότητα της επικοινωνίας, ως σύνολο, δηλαδή όχι απλά στο τι λέμε, αλλά και στο πώς το λέμε, μπορεί πραγματικά να συντελέσει αποφασιστικά στην πρόοδο μας, ως άτομα και επαγγελματίες.

Spiral

Σχόλια