Επιχειρησιακή κουλτούρα: ένας ξεχασμένος παράγοντας ανταγωνιστικότητας

Δεν υπάρχει άνθρωπος που δεν επηρεάζεται από την κουλτούρα, την ιδεολογία ή το στυλ μιας επιχείρησης, καθώς αυτή εκφράζεται με ενέργειες προς όλα τα κοινά της, όπως οι πελάτες, οι εργαζόμενοι, οι ανταγωνιστές και οι μέτοχοι της. Η ιδιαίτερη κουλτούρα και η μοναδικότητα που χαρακτηρίζει μια εταιρία, αποτελεί πάντοτε έναν παράγοντα, που καθορίζει σε σημαντικό βαθμό το πόσο αποδοτική μπορεί να είναι αυτή η εταιρία και τελικά αν μπορεί να επιτύχει τους στόχους της.

Τι είναι όμως η επιχειρησιακή (ή οργανωσιακή) κουλτούρα; Επιχειρησιακή κουλτούρα ονομάζεται το σύνολο των αξιών, πιστεύω και συνηθειών που επικρατούν σε μία επιχείρηση, επηρεάζοντας τη δομή της και τις πολιτικές της και  που τελικά διαμορφώνονται ως ένας συγκεκριμένος κώδικας συμπεριφοράς. 

Η επιχειρησιακή κουλτούρα (μίκρο) θα πρέπει να διακριθεί από την μάκρο-κουλτούρα, η οποία αφορά στη θρησκεία και την εμπειρία, που αποτελεί κοινό τόπο στο πλαίσιο ενός έθνους, ή μίας οργάνωσης κρατών (π.χ. η ΕΕ). Οι δύο αυτές κουλτούρες αλληλοεπηρεάζονται, ενώ η επιχειρησιακή κουλτούρα αντανακλά και τα θέματα της ευρύτερης κουλτούρας. Συνεπώς, η κουλτούρα μιας επιχείρησης θα πρέπει να ανταποκρίνεται στην κουλτούρα του ευρύτερου πληθυσμού, αν και κάποτε μπορεί και να την επηρεάζει.

Για να γίνει κατανοητό το περιεχόμενο της επιχειρησιακής κουλτούρας, θα πρέπει να γίνει μία αναφορά στους παράγοντες που τη διαμορφώνουν.

To μοντέλο των 7-S (1982), διαχωρίζει 2 κατηγορίες παραγόντων:
  1. Τα σκληρά Ss: στρατηγική, συστήματα και δομή. 
  2. Tα μαλακά Ss: προσωπικό, ικανότητες, στυλ και ηθικές αξίες.
Το μοντέλο του δικτύου της κουλτούρας (1999) διαχωρίζει τους παράγοντες που επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί ένας οργανισμός:
  1. Ιστορίες 
  2. Σύμβολα
  3. Τυπικές συμπεριφορές και συνήθειες
  4. Δομές
  5. Συστήματα ελέγχου
  6. Άτομα ισχυρής επιρροής.
Σε κάθε περίπτωση, η κουλτούρα μιας επιχείρησης ενδυναμώνεται όταν όλοι οι παράγοντες λαμβάνονται υπόψη ως σημαντικοί στην έκφραση μιας ενιαίας στάσης και συμπεριφοράς. Συνεπώς η κουλτούρα πρέπει να αναπτύσσεται πολυδιάστατα εντός του οργανισμού και στο πλαίσιο αυτό, δεν πρέπει να αγνοείται κανένας παράγοντας.

Ωστόσο, υπάρχουν μερικές δυσκολίες στην διαχείριση της επιχειρησιακής κουλτούρας:
  1. Η κουλτούρα δεν είναι πάντοτε εμφανής.
  2. Η κουλτούρα μαθαίνεται από εμπειρίες και από συμπεριφορές.
  3. Η κουλτούρα μπορεί μείνει πίσω και τελικά να θεωρηθεί παλιά και εκτός εποχής.
  4. H κουλτούρα υποβοηθά την ανταγωνιστικότητα.
  5. H κουλτούρα μπορεί να είναι ευεργετική ή ακόμη και καταστρεπτική για τον οργανισμό.
Καθώς στον κόσμο μας συμβαίνουν ραγδαίες αλλαγές, η κουλτούρα της επιχείρησης θα πρέπει να μπορεί να κωδικοποιηθεί και να αλλάξει, παραμένοντας πάντοτε επίκαιρη. Εξάλλου, είναι σημαντικό να κατανοηθεί ότι από την επιχειρησιακή κουλτούρα μπορεί να προκύψει διατηρήσιμο συγκριτικό πλεονέκτημα, καθώς εξαιτίας της άυλης φύσης της δύσκολα αντιγράφεται και μεταφέρεται από την επιχείρηση στον ανταγωνισμό.

Spiral

Σχόλια